Co daje obniżenie lambdy styropianu z 0,040 do 0,031?

Z lambdy nie da się wyliczyć, o ile stopni chłodniejszy będzie pokój latem. Do obliczeń projektowych mogą być potrzebne wartości uwzględniające rzeczywiste warunki stosowania. Z tego powodu sama etykieta nie zastępuje analizy całej przegrody.

Dla 20 cm EPS o lambdzie 0,040 obliczony opór cieplny wynosi 0,20/0,040 = 5,00 m²·K/W. Przy lambdzie 0,031 i niezmienionej grubości otrzymujemy około 6,45 m²·K/W. Wzrost oporu wynosi około 29%. To poprawna informacja o samej warstwie izolacji, przy przyjętych parametrach.

Jednocześnie lambda spada o 22,5%. Różnica między tymi procentami nie jest błędem. Opór jest odwrotnością lambdy pomnożoną przez grubość. Gdy sprzedawca podaje procent poprawy, warto więc zapytać, czy mówi o przewodzeniu materiału, oporze warstwy czy zużyciu energii. Każde z tych pojęć opisuje coś innego.

Przyjmijmy przykładowo, że łączny opór muru, innych warstw i powierzchni wynosi 1,00 m²·K/W. Po dodaniu wspomnianych 20 cm EPS z lambdą 0,040 całkowity opór osiąga 6,00. U wynosi wtedy około 0,167 W/(m²·K). Z lambdą 0,031 opór wzrasta do około 7,45, a U spada do około 0,134 W/(m²·K).

W tym uproszczonym przykładzie spadek U wynosi około 19,5%. Nie uwzględniono poprawek ani mostków przy detalach. Pokazuje on jednak, dlaczego procent poprawy samego materiału nie przechodzi wprost na wynik ściany. Rzeczywisty mur może mieć zupełnie inny opór, a zastosowane łączniki mogą wpłynąć na Uc.

Można porównać grubości dające równy opór. Jeśli punktem wyjścia jest 20 cm EPS o lambdzie 0,040, odpowiednikiem jest 15,5 cm materiału o lambdzie 0,031. Zależność ma prostą postać: nowa grubość to stara grubość pomnożona przez stosunek nowej lambdy do starej. Wynik dotyczy wyłącznie warstwy izolacji.

W praktyce wybiera się dostępny wymiar i ponownie sprawdza projekt. Węższe ocieplenie może pomóc przy oknie lub okapie. Nie powinno jednak prowadzić do osłabienia cokołu, nieciągłości przy fundamencie ani doboru płyty bez wymaganych cech mechanicznych. Zmiana materiału musi pozostać zgodna z systemem i rozwiązaniem całej przegrody.

Dom traci ciepło także przez dach, okna, podłogę, mostki i wymianę powietrza. Obniżenie lambdy styropianu na ścianach zmienia tylko część tego bilansu. Jeśli wcześniej ściany odpowiadały za niewielki udział strat, wpływ na całość również będzie ograniczony. Dochodzą zyski słoneczne, ciepło od mieszkańców i sprawność ogrzewania.

Koszt zależy jeszcze od taryfy, temperatury w pomieszczeniach i pogody. Uczciwe porównanie powinno utrzymać te warunki na podobnym poziomie. Nie warto obiecywać konkretnej kwoty rocznie na podstawie dwóch liczb z opakowania. Do porównania wariantów wystarczy jednak obliczenie strat przy tych samych założeniach.

Dla porównania sezonowego potrzebne są dane pogodowe oraz czas ogrzewania. Dwie zimy o różnym przebiegu nie pozwalają ocenić skuteczności remontu przez proste zestawienie faktur. Pomaga porównanie zużycia skorygowanego o warunki zewnętrzne i utrzymywaną temperaturę.

Najpierw wybierz cel. Może nim być zachowanie grubości i poprawa izolacyjności albo zachowanie oporu i odzyskanie miejsca. Potem porównaj cenę gotowej warstwy na metr kwadratowy. Sprawdź też TR na elewacji, odporność na obciążenia pod podłogą oraz nasiąkliwość w strefach wilgotnych. Lambda nie rozstrzyga tych wymagań.

Płyty EPS o różnych wartościach lambdy produkują między innymi Swisspor, Termo Organika, Arbet i Yetico. Dane konkretnej odmiany należy odczytać z jej dokumentacji.

Dobrze przygotowana oferta zawiera grubość, lambdę, ilość i wymagane właściwości dla danego miejsca. Wtedy niższa wartość λ staje się policzalną korzyścią. Nie trzeba zastępować jej ogólnym zapewnieniem o cieplejszym domu ani procentem, którego nie da się odnieść do rzeczywistego zużycia.